< Terug naar overzicht

De klassieke rijstcultuur

De methodes die voor het telen van rijst worden toegepast zijn even gevarieerd als de rijstsoorten. Ze worden aangepast aan de bodemgesteldheid, bevloeiingsmogelijkheden, het klimaat, …

In het algemeen kan men een onderscheid maken tussen gebieden waar rijst wordt uitgezaaid en die waar hij wordt uitgeplant.

In grote delen van Voor-Indië wordt de rijst uitgezaaid. Voor de aanvang van de moessonregens, ploegt de boer de akker met een eenvoudige houten ploeg, die door waterbuffels wordt getrokken. Met primitieve houten walsen (rollen) worden de kluiten kleingemaakten de grond geëffend. Na de eerste regenbuien wordt de rijst uitgezaaid en in de vochtige grond begint hij snel te kiemen.

Als in juni de zware regens het land onder water zetten, komen de jonge rijstplantjes reeds boven het wateroppervlakte uit en groeien met de stijgende watervloed. Door het stromende water wordt modder op de velden afgezet die zorgt voor de natuurlijke bemesting.

In Achter-Indië, Indonesië, China, Japan en op de Filippijnen wordt rijst hoofdzakelijk geplant.

Rijst vraagt in de bloeitijd temperaturen tussen 30° en 35° Celsius, en voor 1kg rijst heeft men 3.000 tot 10.000 liter water nodig. Het water voedt niet alleen de rijstplanten, doch verhindert ook het opkomen van onkruid en behoudt steeds een gelijkmatige temperatuur. Wanneer de rijst rijp is (na 100 tot 250 dagen), worden de dammen doorgestoken en het water vloeit weg.

In tegenstelling tot andere graansoorten, wordt de rijstaar meestal niet met de gehele ham afgemaaid, maar wordt hij van de halm afgesneden. Onmiddellijk na het afsnijden wordt de oogst gedroogd. De aren worden op de grond uitgespreid en geregeld omgekeerd, zodat ze in de zon kunnen drogen.

Het dorsen geschiedt in ieder gebied op een andere manier.
In Birma laat men een span buffels in een kring over de droge aren lopen en zo de korrels er uit stampen.
In China, liggen de rijstaren op een rooster boven een vat. Als de rijst gedorst is, wordt hij op schone matten geschud en de wind zorgt ervoor dat het kaf wordt weggeblazen.